E.U.: besluiteloosheid schaadt het algemeen belang

Gepubliceerd op 12 april 2020 om 17:08

 

 

 

Henk Witte                                                                                                                                                                        De mensen die sceptisch of afwijzend ten opzichte van de Europese Unie staan worden op hun wenken bediend als het gaat om onderbouwde argumentatie. En de ober die het maal brengt is nota bene de EU zelf. 

 

De Coronacrisis schreeuwt om grensoverschrijdende regie, minstens zo grensoverschrijdend als het virus. Niet alleen gaat het daarbij om de medisch gerelateerde aanpak, maar evenzeer om de economische. In beide gevallen dienen de problemen die het virus brengt op Europees niveau gecoördineerd te worden. 

Natuurlijk moet er per land of per regio geanticipeerd worden op de omstandigheden die zich op lager nivo aandienen. Bovendien hebben de landen de afspraak gemaakt dat de gezondheidszorg vooralsnog een zaak is voor de afzondelijke landen zelf. Die aanpak van de afzonderlijke landen zou wel enigszins in lijn moeten zijn met een algemene, door de Unie gegoördineerde aanpak. Zo is het beschamend dat de afzonderlijke landen een race houden in het verkrijgen van medische hulpmiddelen zoals mondkapjes en beademingsapparatuur en dus daarmee elkaar in het vaarwater zitten. Erger nog; Duitsland en Frankrijk acteren met exportverboden op medi-sche hulpmiddelen tegen de Europese richtlijnen in.  Dat kunnen ze doen vanwege het gebrek aan regie vanuit de Unie. Duitsland is, na op de vingers te zijn getikt, op dit verbod teruggekomen, maar het voorval illustreert dat Europese samenwerking  nog erg fragiel is.

Van eerdere min of meer vergelijkbare situaties is weinig geleerd. Tijdens de vogelgriep uitbraak in 2005 wordt getracht tot een gezamenlijke aanpak te komen, maar zonder succes. Elk land doet maar wat, bijvoorbeeld ten aanzien van het inslaan van virale middelen. Een voorstel uit Brussel om een centrale noodvoorraad aan te leggen, stuit op verzet bij de nationale ministers van Volksgezondheid. De financiële onderbouwing is de beer op de weg. Evenmin kan men het er over eens worden dat de noodvoorraad medicinale middelen door de Unie beheerd gaat worden. Einde plan.

Bij de uitbraak van de Mexicaanse griep in 2009 wordt de solidariteit tussen  lidstaten serieus op de proef gesteld. Maar weer  mislukt het om overeenstemming te bereiken over Europese coördinatie. Landen blijven een eigen koers varen en beconcurreren elkaar zelfs op de aanschaf van vaccins. Nederland koopt zoveel vaccins dat het overschot van negentien miljoen doses uiteindelijk weer verkocht moet worden.

In een poging leer te trekken uit de eerdere mislukkingen probeert Brussel met een voorstel in 2010 tot afspraken te komen met de lidstaten. Het voorstel behelst gezamenlijke aanbesteding van medische hulpmiddelen en vaccins, wat in 2014 wordt geformaliseerd. De poging verzandt snel in een slap compromis. De lidstaten blijken niet bereid de inkoop aan de EU over te laten.

De gevolgen van die besluiteloosheid laten zich tijdens de huidige crisis voelen.  Als Brussel halverwege maart in beweging komt, is de situatie in Europa al uit de hand gelopen. Hoewel uiteindelijk de landen nu toch tot een gezamenlijke inkoop besluiten, blijkt het nu binnen de Unie zelf aan daadkracht te ontbreken. Het eerste verzoek om een Europese bestelling van handschoenen en jassen vindt plaats op 28 februari, de eerste aanbesteding voor beademingsapparatuur wordt pas uitgeschreven op 17 maart, wanneer de tekorten al lang nijpend zijn. ‘De contracten zullen in de komende weken getekend worden’, stelt de Europese Commissie. Dat is laat. Zo laat dat de Italianen hun heil al buiten Europa hebben gezocht. Op 19 maart presenteert Italië een deal met China voor honderd miljoen mondkapjes per maand. Ook Rusland, India en Brazilië springen in de bres. En weer trekt elk land afzonderlijk zijn plan.

Er worden binnen de Unie intussen wel plannen ontwikkeld om in volgende gevallen adequaat te kunnen handelen. Het is te hopen dat de lidstaten dan willen begrijpen dat het algemeen belang van de bewoners binnen de Unie groter is dan landelijke of regionale belangen. Zeker in het besef dat een virus geen grens onderscheidt.


Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.