De verdomhoek

Gepubliceerd op 26 augustus 2020 om 11:06

Henk Witte 

De verdomhoek

Wie de meubelboulevard bezoekt komt ze overal tegen; de zithoek, de eethoek, de loungehoek, soms de knuffelhoek, maar nergens zie je de verdomhoek. Toch zou het niet verkeerd zijn om ook die hoek eens wat meer zichtbaar te maken, al lijken me de meubelpaleizen niet de meest geschikte plaats om het publiek met dit fenomeen te confronteren. Wie niet in de verdomhoek zit heeft doorgaans geen idee van de ellende die dat met zich mee kan brengen.

Eenzaamheid, opsluiting, discriminatie, verwaarlozing, kwetsbaarheid, achterstelling. Het zijn maar een paar van de honderden ‘meubelstukken’ waarmee de verdomhoek ingericht kan worden. Sfeer en gevoel  zijn echter steeds dezelfde; die van pijn en vooral machteloosheid. Vooral dat laatste, want wie zich eenmaal in de verdomhoek ‘gesetteld’ weet, komt daar niet gemakkelijk meer uit.

Overal

Die verdomhoek vind je werkelijk overal. Overal is er wel een plekje voor vrij gemaakt. In gezinnen, families, op scholen, in de werkomgeving, in de buurten, in clubs en verenigingen. In een aantal gevallen kan je er aan ontvluchten. Een andere school kiezen, verhuizen, een andere werkkring of club, maar in de meest pijnlijke verdomhoek, die van discriminatie en armoede, is de nooduitgang hooguit een zeer dramatische.

Aan de verdomhoek die is ingericht op basis van discriminatie en ik noem in één adem ook het racisme -  kunnen we met zijn allen iets doen. Sterker; we zijn daar juist nu volop mee bezig en Zwarte Piet zal echt niet zo lang meer een splijtzwam in onze vaak zo kortzichtige, bekrompen en overdreven te hoop lopende samenleving zijn. Ik geef de notoire ‘zwartlovers’ nog hooguit vijf jaar. Anders is het gesteld met de verdomhoek die is ingericht met de meubeltjes die we kennen onder de verzamelnaam armoede.

 

Armoede

Armoede. We denken daarbij onmiddellijk aan armoede in de portemonnee. Een pijnlijke, niet zelden dramatische armoede die zich meestal niet enkel tot de stuivers en de dubbeltjes beperkt. Financiële armoede heeft vaak een andere, minstens even ernstige vorm van armoede tot gevolg; sociale armoede, het gebrek aan contact met de samenleving in de meest brede zin van het woord. Geen verjaardagsfeestjes voor de kinderen, noch die van de ouders, niet die van vriendjes en vriendinnetjes en familie, gebrek aan het verenigingsleven, schoolactiviteiten die men niet zelden voorbij moet laten gaan en vakanties die er jaar op jaar bij inschieten. Het niet kunnen bijbenen van maatschappelijke ontwikkelingen, zoals op het gebied van hulpmiddelen voor school, de kledingtrends, de spelletjes, de communicatie via de sociale media. Financiële armoede heeft verstrekkende en schrijnende vormen.

 

De afwezige overheid

Wie nou denkt dat onze overheid zijn uiterste best doet om de mensen in de verdomhoek uit de problemen te halen die vergist zich. Sterker; de ambtenarij presteert het om de betrokkenen nog verder in die hoek te trappen, o.a. door hen het stigma dat de omgeving toch al zo graag aan zogenaamde losers meegeeft nog nadrukkelijker op het voorhoofd te plakken. Hoe pijnlijk was niet de kinderopvangtoeslag affaire. Het optreden van een belastingdienst, ver staand van de menselijke maat, bracht velen in de financiële problemen en leidde in enkele gevallen tot scheidingen en dakloosheid.

Bij dat discriminerend optreden van de belastingdienst, menigeen zou  in vergelijkbare discriminatoire situaties veroordeeld worden, bleef het niet. Kort daarop werd de commissie die moest beoordelen of gedupeerden in aanmerking kwamen voor schadevergoeding door de fiscus verkeerd geïnformeerd. Duizenden ouders werden onterecht afgewezen voor schadevergoeding. Voor de belastingdienst zijn al die kwetsbare mensen niet meer dan een beeldschermprobleem.  Tussendoor wordt koffie gehaald, een babbeltje met een collega gemaakt en stipt op tijd wordt het dossier weer dichtgeslagen en de werkdag afgesloten. De volgende dag zal die ambtenaar van dienst zich opnieuw moeten gaan oriënteren en de spreekwoordelijke traagheid van de dienst weten te bestendigen.

 

Waar is de politiek?

Die traagheid speelt niet enkel op ambtenarenniveau. Ook de politiek laat het behoorlijk afweten. Kijk bijvoorbeeld naar de behandeling van wetsvoorstellen. De Wet vereenvoudiging beslagvrije voet, aangenomen in 2017, wordt op zijn vroegst pas in januari 2021 van kracht. En noodzakelijke verbeteringen aan het zogenoemde Digitaal beslagregister zullen nog jaren op zich laten wachten.

Die politiek blijkt er dan ook niet te zijn voor de mensen in de verdomhoek. De afgelopen jaren zijn er tientallen rapporten geschreven over de armoede problematiek. Er zijn actieplannen en wetsvoorstellen van de grond gekomen, maar al die zogeheten knappe koppen, zichzelf deskundigen noemende betweters hebben in de voorbije decennia geen definitieve oplossing voor de achterstand van al die slachtoffers van het verderfelijk kapitalisme kunnen aandragen. Een kapitalisme dat van de armoede van de mens natuurlijk weer wel een verdienmodel weet te maken. Inmiddels zijn honderden bewindvoerders dagelijks aan de slag met de ellende van mensen, zoals ook de vele medewerkers bij diverse instanties dagelijks hun brood op de plank verwerven met een stortvloed aan hulpvragen en rijzen de particuliere hulp ‘bedrijfjes’ als paddenstoelen uit de grond.  Het is een begrijpelijke stap van de slachtoffers om zich te wenden tot die particuliere hulpverleners. De overheid immers werkt veel te traag of laat mensen volledig in de steek.

 

Plaatsvervangende schaamte

Nederland heet een welvarend land te zijn. Dat mag zo zijn voor een belangrijk deel van de bevolking maar deze classificatie is toch echt een klap in het gezicht van tienduizenden van onze landgenoten. Het armoedebeleid van de Nederlandse overheid is beschamend voor een ontwikkeld en welvarend land als het onze. Overheid en politiek falen verschrikkelijk en vooral de politiek moet maar eens goed in de spiegel kijken. Zelfs partijen die historisch gezien dicht bij de zwakkeren in onze samenleving stonden laten het afweten. Vier jaar lang meeregeren door de Partij van de Arbeid heeft het afgelopen decennium echte oplossingen voor mensen in de verdomhoek verre van dichterbij gebracht. Plaatsvervangende schaamte maakt zich van mij meester.


Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.