Rechtse politiek leidt tot oorlog

Gepubliceerd op 16 januari 2021 om 11:57

Henk Witte                                                                                                                                                             De ruk naar rechts heeft Europa tot dusver weinig goeds gebracht, integendeel. De rook van de Tweede Wereldoorlog gleed bij wijze van spreken nog over ons continent toen een aantal Europese landen besloot tot samenwerking met als voornaamste doel om nieuwe conflicten in onze regio te voorkomen. Weliswaar kennen wij in ons deel van de wereld intussen al een langere vrede dan ooit te voren, de Balkan even buiten beschouwing gelaten, maar echt getest is dat Verenigd Europa hierin tot dusver niet.

Hoewel de VS zijn stinkende best blijft doen om toch vooral Rusland als de grote boeman af te schilderen, daarbij vooral  gevolgd door lui die in onze kapitalistische samenleving het meest te verliezen hebben of die zich voor het karretje van de multinationale ondernemingen laten spannen, is het vooral de dreiging van binnenuit die ons waakzaam moet houden. De lieden, te vinden in een toenemend aantal populistische partijen in de diverse Europese landen, die, doorgaans met een rechts gedachtengoed, uit zijn op chaos en instabiliteit van onze democratieën zijn een veel groter gevaar dan welke macht buiten het verenigd Europa ook.

Eenheid, solidariteit, saamhorigheid, mededogen, empathie. Het zijn woorden die de populist nooit en te nimmer in de mond zal nemen. Naastenliefde staat ver van hun wereld. Ze grijpen het minste aan om mensen tegen elkaar op te zetten, zoals onlangs weer Geert Wilders met zijn betoog dat Mohammed en Fatima bedden bezet houden die voor Henk en Ingrid bestemd zijn.

Populistische bewegingen als de PVV en een toenemende verrechtsing in de diverse Europese landen hebben een bedenkelijk spin-off effect gekregen in de vorm van zorgelijk nationalistisch denken, opkomend rechts extremisme en fascisme die alom een aanslag doen op democratie en rechtsstaat. Vrijwel alle landen in Europa raken meer en meer onder invloed van antidemocratische krachten of kennen op zijn minst een fikse groei van dergelijke bewegingen. In sommige landen binnen de Unie maken nationalisten inmiddels de dienst uit. We hebben intussen meer last van de reacties op een vraagstuk dan van het vraagstuk zelf. Dat moet te denken geven.

Met name het toenemend nationalisme is, in een min of meer extreme vorm zoals zich dat bijvoorbeeld in Hongarije voor doet, de terugtrekkende beweging, weg van samenwerking en dialoog mag zonder overdrijving als bedreigend worden gezien voor de stabiliteit op het Europese continent. Van importantie daarbij is de verhouding van Hongarije met de buurlanden, in het bijzonder de landen waar grote Hongaarse minderheden leven, zoals in Roemenië, Slowakije en Servië.

Hongarije heeft het Verdrag van Trianon uit 1920, waarbij grote gebieden aan buurlanden werden toegewezen, nooit geaccepteerd. Door die gewijzigde landsgrenzen leven er in de buurlanden Slowakije (bijna 10 procent van de bevolking), Roemenië (8 procent) en in Servië (3,5 procent) Hongaarse minderheden die door de respectievelijke autoriteiten en de autochtone bevolking achtergesteld en gediscrimineerd worden. Met name in Slowakije heeft die Hongaarse minderheid het behoorlijk te verduren en er zijn al decennia lang conflicten tussen de beide landen over de behandeling van de Hongaren. Ook in Servië en Roemenië is de situatie van de Hongaarse minderheden allesbehalve rooskleurig. In hoeverre zal de nationalistische macht in Hongarije, al dan niet aangemoedigd door de bevolking in deze potjes willen gaan roeren en onder het excuus haar landgenoten (zij kregen in 2010 de Hongaarse nationaliteit) over de grens te hulp te schieten haar stukken grond van het voormalig Groot Hongaarse Rijk trachten terug te winnen? Net als in Hongarije viert ook in Slowakije het nationalisme hoogtij en beide landen kennen een aanzienlijke invloed van extreem rechts. Spanningen tussen de beide landen vormen een toenemend risico op een gewapend conflict.

Mogelijke schermutselingen tussen Hongarije en buurlanden, waaronder dus Servië, zullen zonder twijfel effect hebben op de labiele situatie in de Balkan, waar de Serven nog steeds op zeer gespannen voet staan met de Kosovaren en de Bosniërs. En wat gebeurt er in West-Europa als de boel in het oostelijk deel in de fik staat? De kans is groot dat rechts extreme en fascistische krachten misbruik van de ontstane wanorde zullen maken. Laten we ons daarbij realiseren dat het de VS een rot zorg zal zijn als hier een oorlog uitbreekt. Sterker; bij gebrek aan grootschalige conflicten elders, zou, om de oorlogseconomie overeind te houden, een stevig gewapend conflict in onze contreien zelfs wel eens geforceerd kunnen worden door onze zogenaamde bondgenoot. Een bondgenoot die even gemakkelijk kanonnenvlees levert als hamburgers als daarna, als de winsten voldoende zijn binnengelopen, de vrede weer bevochten moet worden en het bondgenootschap weer die impuls tot de status van onderdanige afhankelijkheid moet krijgen.

De komende paar jaar zullen cruciaal zijn voor Europa en de verdere groei naar gelijkwaardigheid van de E.U. met andere grootmachten. Het zal zowel de balans binnen als buiten onze Unie dienen.


Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.